Voor de meer ervaren piloot die alles al eens geprobeerd heeft, is er nog 1 grens: ’s nachts vliegen. DJI leverde in de recentere versies van z’n vliegsoftware een mooi extraatje mee voor de recentere drones: “Night Mode”. Maar wat doet het en hoe gebruik je het?

’s Nachts vliegen

Vliegen in de nacht mag wél volgens de Europese Droneregelgeving, maar daarom niet in élk Europees land: door nog altijd bestaande oude(re) wetgeving zijn nachtvluchten bijvoorbeeld verboden in Nederland, maar toegelaten in België. Ook moet je een (groen) stroboscopisch lampje op je drone monteren. Meer in onze Les 32: Nachtvluchten

Night Mode

De recentere drones van DJI zoals de DJI Mavic 3 of 4, DJI Air 3, DJI Mini 4 Pro of DJI Mini 5 Pro (kortom alles recents bijna met een 3, 4 of 5 in z’n naam) kregen van DJI een extra modus: Night Mode. Je zet ‘m eenvoudig aan via het zijmenuutje aan de rechterkant waar je ook bijvoorbeeld Quick Shots selecteert.

Via wat sofwaretruukjes en intelligente ruisonderdrukking en een zware bump in de ISO-waarden, maakt deze optie een nachtvlucht met wat mooie twinkelende lampjes in de verte veel mooier. Je krijgt dus geen “nachtvisie” zoals door een nachtkijker in monochroom zwart/wit om je innerlijke James Bond te stimuleren, maar gewoon beter nachtbeeld.

Er komen ook wel enkele nadelen bij kijken: zo rapporteert men beperktere videomodi (tot 4K 30FPS), is obstakeldetectie ’s nachts niet actief (nogal wiedes) en bij RTH zou de nachtmodus ook automatisch uitschakelen.

Night Mode: een mooie en veilige test

Voorbereid zijn

Wie ’s nachts gaat vliegen, kent het credo: vlieg nergens ’s nachts waar je overdag nog nooit vloog. Je wil immers elk hoekje en kantje van het luchtruim daar kennen. ’s Nachts zie je nu immers minder takken, elektriciteitsdraden of andere obstakels, en de slimmeren onder ons doen aan voorprogrammeren: je laat je drone ’s nachts een eerder gevlogen dagvlucht opnieuw (automatisch) uitvoeren.

Hoe ziet het eruit?

Hoe doe je dat en ...

Het bericht Les 66: de kracht van Night Mode op DJI-drones verscheen eerst op FDR1.

Je maakt enorm mooie dronevideo’s met die knappe DJI cameradrone die je als een echte piloot de mooiste cinematic beelden laat schieten. Maar al die dronebeelden ontbreken één ding: geluid. Tijd om eens naar een microfoon te kijken!

Wanneer nuttig? Wonderbaarlijk: heel vaak!

Was er hier nu maar geluid bij!”

Herkenbaar? Vaak wil je niet alleen beelden, maar ook geluid. Je wil jouw stem horen, tijdens het dronevliegen, bij voorkeur helder en scherp. Je wil niét je zoemend dronegeluid keihard opnemen, maar het moet wel kùnnen de sfeer meenemen.

YouTube / Demo

Vanzelfsprekend heb je dit nodig als je zelf snel een demo’tje wil opnemen voor een vriend of voor Youtube waarbij je beschrijft wat je met je drone op dat moment doet, kortom om een instructievideo te maken als content creator. Je kan immers zoveel makkelijker beeld tonen en je stickbewegingen uitleggen, of met een voice-over notas voor jezelf meegeven voor makkelijker later te monteren.

Camera? Sound? Action!

Of je bent zelf de ster of presentator van de show, middenin beeld, met jouw stem correct opgenomen, terwijl jouw drone de vliegende cameraman is die jou en het omliggende landschap of de fauna & flora rondom je toont. Ongeacht hoe ver de drone is, je stem blijft perfect hoorbaar. De wonderen van de techniek, zelfs midden in de wijde natuur. David Attenborough zou jaloers zijn.

Twee wegen naar succes

Methode 1: alles in één beweging op je controller

Beschik je over een DJI RC of DJI RC2? Dan merkte je al dat je over een extra USB-C-poortje onderaan de controller beschikt.

Enkele slimme YouTubers ontdekten al snel dat je -mits het juiste materiaal- geluid kan toevoegen aan je opnames. Het truukje is simpel: Neem gewoon filmpjes op met je drone zoals je gewoon bent, maar start tegelijkertijd een schermopname.

Natuurlijk koppel je voor je dit alles start een ‘dasspeld-microfoon’ via USB-C “Host-port” aan je DJI RC of DJI RC 2. (Heb je deze mic al? Dan doe je dit zo) Zo neem je op de parallel gestarte schermopname in een moeite mee je geluid op. Zo heb je direct -en in sync- je tutorialvideo als basis waar je in post-productie de hoge resolutie dronevideo’s kunt overplaatsen waar van toepassing.

Een schermopname op je DJI RC of DJI RC2 starten is niet moeilijk: veeg gewoon op de controller bovenaan-rechts naar beneden en druk “record”. Let wel: schermopnames worden vaak in het interne geheugen van de controller opgeslagen, maar je kan het transfereren naar de Micro SD-kaart voor makkelijk gebruik nadien. 

Dankzij deze schermopname heb je én de videocomponent, én je voice-over die de natuurlijke lesgeef-flow direct oproept. En dit voor twee keer geen geld met een hoog-kwalitatieve laveleer mic of dasspeldmicrofoon (lapel microfoon).

Methode 2: hoge kwaliteitsaudio voor jouw videoproducties

Je gebruikt één of meerdere drones vaak om jezelf op te nemen midden in jouw omgeving.

Een video waar je door het landschap wandelt of fietst met een prosumer draadloze microfoon op je borst, wordt dus oérmakkelijk terwijl je drone je haarscherp in beeld houdt als vliegende cameraman die je tracked tijdens je scène.

Ook hier komt DJI ons tegemoet: met hun 2e incarnatie van de “DJI Mic 3”, leveren ze je een knappe combo-setup van 2 microfoons aan, die constant klaar staan voor hun trouwe dienst te leveren: ze slaan ‘in de microfoon’ het geluid op, of sturen dit via Bluetooth door naar camera’s, smartphones of andere opnametoestellen.

Je hebt hoogtechnologisch instant professioneel geluid ter beschikking, waar je in post-productie alles maximaal kan uithalen. Gebruik je die microfoontjes niet, dan passen ze in hun case, ter grootte van een batterijhub van een Mini 5 Pro, waar ze samen met de extra module mooi opgeladen worden.

Je kan het gewoon niet beter dromen, en daarmee staan ze, samen met heel bekende dùùùre audiomerken, mee aan de top. DJI Mic 3, een referentie in het wereldje én makkelijk te gebruiken, omdat UX bij DJI door jarenlange ervaring centraal staat.

Het laatste van het laatste, met heel wat nieuwe features, compact en futureproof.

Het vorige modelletje, iets grotere microfoons, maar wel even wat geld uitsparend!

Het bericht Les 65: Geluid voor al je drone-filmproducties! verscheen eerst op FDR1.

Met je drone kan je veel, maar ook 3D-objecten maken, zonder enige moeite en gratis. Maak van je huis een 3D-versie op de computer dankzij je drone. Hoe doe je dat nu weer? 

Net je huis verbouwd, of net trots op je nieuwe aangekochte werfkraan of fan van de vuurtoren in de buurt? Hoe nice zou het zijn om dan in de computer, in 3D daarrond te kunnen draaien naar believen. Een 3D-model maak je, dankzij je DJI-drone en wat gratis software, in 1,2,3…

3D-objecten maken in het kort: fotogrammetrie

Stel je wil een kraan in een weiland in 3D namaken. Dan...

Het bericht Les 51: Maak (gratis!) een 3D-object met je drone verscheen eerst op FDR1.

Aangezien je drone uitgerust is met een camera, hoor je vaak dat je de privacy van iedereen moet respecteren. Soms hoor je het als advies, soms als bedreiging. Maar hoe zit het nu met je dronevluchten en privacy?

Als je met je drone aan het vliegen bent, word je vaak ‘scheef bekeken’. Allereerst zijn mensen niet gewoon dat je kan rondzweven “eender waar” (in hun ogen) met “zo een lawaaierig toestel”. Als ze vervolgens merken dat je dan nog vanuit de lucht alles met een camera kan zien, ben je plots “de gluurder bij de buren” of “een spion” of “een voyeur”.

Veel vooroordelen dus die je kant opkomen. Dat je je aan de Europese dronewetgeving houdt, je geregistreerd bent als UAS-exploitant, de nodige certificaten op zak hebt en je je aan varia Privacy-wetgevingen houdt met een drone die niet meer lawaai maakt dan de gemiddelde kantensnijder, wordt vaak genegeerd. Als je dan heel rustig wat toelichting kan geven over alles, slaat deze toxische sfeer echter snel over naar oprechte, positieve interesse.

Wat zegt de Europese dronewetgeving over privacy?

In essentie: niets of ‘niet veel’. De Europese dronewetgeving beschrijft immers het gedrag van de drone & dronepiloot in het luchtruim, en spreekt zich niet uit over privacy.  Wat we wél erin terugvinden is dit:

• In verschillende artikels (art. 2, 15,…) beschrijft men dat het luchtruim waarin we mogen vliegen (“de geografische UAS-zone”) opgesteld is met ook privacy in het achterhoofd. Zo kunnen ze zones zelfs sluiten.
• In verschillende artikels (art 14,18,…) gaat het over de registratie van ons als dronepiloten en dat we certificaten in onze broekzak moeten hebben, waarin we ook dus ‘onze handtekening zetten’ onder het respecteren van privacy. Als je dit interpreteert wil dit zeggen:
  • certificering wil zeggen dat de dronepiloot op de hoogte is van de privacyverplichtingen,
  • registratie garandeert dat de (overtredende) dronepiloot vindbaar is voor juridische instanties.
• In het artikel UAS.OPEN.020 rond de open categorie (en ook andere hoor) verplicht men de instanties (zoals EASA, …) om in hun certificaties ook info/vragen/… mee te geven specifiek rond die privacy en gegevensbescherming, kortom ons te informeren.

Deze teneur is in de hele dronewetgeving terug te vinden. Je merkt dus dat men meer het kader vastlegt (de zone, de registratie, de certificaten, de opleiding, de verplichtingen van instanties,…) en men zich niét uitspreekt over de privacywetgeving zelf, maar ons als UAS-exploitant wél zo toe verplicht de privacywetgeving te respecteren. Privacywetgevingen kunnen immers variëren per land.

Wat zegt de privacywetgeving?

Hier wordt het dus moeilijker voor ons als leken. Immers, we vallen hier in België onder een héél aantal privacywetgeving(en) waar we ons moeten aan houden. Ook in Nederland is er een kluwen. Er is niet zoiets als “dé wet rond privacy”. Verder zijn wetten interpreteerbaar door rechters, advocaten, … al naargelang de situatie.

Als dronepiloot krijg je zo te maken met:

• De wet op persoonsgegevens (mogelijk zegt “GDPR” je iets als letterwoord, ook de reden voor alle pop-upvensters rond privacy op websites)
• (BE) Art. 544 van het burgerlijk wetboek rond ‘burenhinder’
• (BE) de grondwettelijke onschendbaarheid van de woning
• Wetgeving rond (beveiligings)camera’s
• …

Als je dus “de privacy schendt” volgens iemand, zal een rechter al deze zaken moeten in acht nemen en een oordeel vellen, geval per geval. We willen je niet bang maken, maar hier kan zelfs gevangenisstraf van komen. Een gewaarschuwd dronepiloot is er 2 waard!

Hoe kan ik als dronepiloot dan (zo goed mogelijk) privacywetten  respecteren?

De wetgeving rond...

Het bericht Les 45: Privacy verscheen eerst op FDR1.

Wie zelf ooit al een dronefilmpje heeft in elkaar gestoken, weet dat een goede dronevideo meer is dan maar wat random shots achter elkaar. Je moet een verhaal vertellen, maar hoe doe je dit nu best?

Emotie met droneshots

Naargelang het type droneshot dat je maakt kan je aan de scène spanning toevoegen of wegnemen, je kan het verhaal opentrekken of meer gesloten maken, je kan meer dynamiek scheppen of net meer kader geven. Dit hangt allemaal af van een heel aantal parameters, die, eens goed uitgelegd, allemaal heel logisch zijn.

Basisshots & overgangen

Neem -voor je verdergaat en het filmpje bekijkt- best volgende andere Drone School / Movie School lessen door, dit gaat je veel vooruithelpen:

• Les 14: Drone cinematography: filmen met je drone
• Les 20: Overgangen maken dronefilmpjes interessant
• Les 21: 5 droneshots die je film naar een hoger niveau tillen (Optioneel)

YouTube-Dronereferentie...

Het bericht Les 40: Storytelling met droneshots verscheen eerst op FDR1.

Met je drone alle kleurenpracht van de herfst vastleggen, niets is mooier in dit seizoen. Maar waar let je best op?

Licht, licht en nog eens herfstlicht

Mooie kleuren vind je al overal, vooral dankzij het verkleurde bladerdek. Maar ook het licht helpt je: het zonlicht is immers wat geler door een lage zon, wat tegelijkertijd interessante schaduwpartijen oplevert. vooral tijdens “Golden hour”, het uurtje voor zonsondergang. Zeker dus dan eventjes opstijgen. Natuurlijk zijn de dagen korter, dus geniet maximaal van de dag… Tip: hou je belichting in het oog, desnoods wat manueel aan de belichtingsinstellingen sleutelen. Oh ja, vergeet ook de ochtend niet: tijdens “Blue hour”, het uurtje nà zonsopgang, is het ook fijn dronefilmen. Mogelijk heb je wel ND-filters voor je Mini 2, 3 of 4 Pro nodig.

Vlieg in Cinematic Mode

Vlieg met je drone op de traagste stand: mooie beelden maken doe je in de herfst rustig. Een tak is snel geraakt anders. C-mode, Cinematic Mode, Tripod Mode, het zijn je beste vrienden.

Let op voor mist

Koudere temperaturen of snel wisselende temperaturen leveren wel eens mist op. Let daarom goed op je drone dat die niet vochtig wordt, en let vooral op bij mistbanken. Zo hou je je drone gezond. (Lees in deze les ook over hoe je drone terug gezond te maken na wat te veel water.)

Bladerdek en bladeren op de grond

Vlieg eens over een bos en kijk eens recht naar beneden, de zgn. “Bird’s eye“. Het bladerdek is met al zijn kleurenpracht enorm mooi. Of vliegt eens onder de bomen door. Je hoeft niet hoog te vliegen om mooie beelden te schieten. Opwaaiende bladeren kunnen mooi zijn. Let wel op je drone, je hebt immers minder GPS-ontvangst in een bos en dus mogelijk een iets grilligere vlucht.

Een ideale drone voor in bossen je te volgen? de DJI Neo kan een goedkope maar goede oplossing zijn!

Bescherm je drone, ook in de herfst

Opstijgen en landen doe je best vanop een landing pad/lanceerplatform. Waarom? Ontdek hier alle redenen. Je bespaart met een paar euro vaak honderden euros aan reparatie.

Het bericht Les 39: Geniet van de herfst met je drone verscheen eerst op FDR1.

Met je drone kan je op heel verschillende manieren een locatie of onderwerp in beeld brengen. Er bestaan heel veel verschillende cameratechnieken om eenzelfde vergezicht in beeld te brengen, maar welke moet ik nu kiezen?

De video hieronder gaat je niet “zomaar” stap voor stap 100 verschillende drone shots aanbieden, neen, we gaan kijken naar heel veel parameters zoals snelheid, hoogte, gimbalbewegingen en meer. Een samenvatting van heel veel items die je in de Dronography Movie School-afdeling van onze Drone School vindt, maar ook meer: zo krijg je ook stickbewegingen duidelijk te zien en extra heldere uitleg.

Een goeie basis voor drone shots

Bereid je wel voor. Kijk om goed te kunnen volgen al eerst eens naar:

• De handige beknopte lijst van basisbewegingen met je drone uit Les 14;
• De les over overgangen in je filmmontage nadien (Les 20), waar je tijdens het filmen ook al rekening mee moet houden.
• De geavanceerdere shots uit Les 21 met meerwaarde die je film naar een hoger niveau tillen

Vergeet ook niet -op voorhand- de keuze te maken in hoeveel FPS je je droneproject gaat schieten (Les 33), want dat kan heel wat ongemakken of extra werk in de montage nadien vermijden.

Drone shots helder uitgelegd

Aan het woord hieronder is Jeven Dovey, een filmmaker met meer dan 700K volgers op YouTube die, naast mooie content maken, ook op professioneel vlak met drones constant bezig is en zelfs cursussen en LUTs produceert.

In de 17 minuten durende video ga je in heldere uitleg veel te weten komen wat je (soms) al wist of dacht te weten, maar het is net de expertise in samenhang met de bovenstaande lessen die je dronevideo’s nog een niveau hoger gaat tillen.

Het bericht Les 37: 100 drone shots van beginner tot pro verscheen eerst op FDR1.

Wie met drones vliegt, wil vaak mooie filmpjes maken. Hoe triest is het dan als in het uiteindelijke resultaat het beeld “springt”. Er vallen stukjes weg. Wat deed je mis? Vaak is het antwoord: “frames”. We leggen de magische impacten van het aantal beeldjes per seconde uit, en hoe problemen te vermijden of op te lossen. 

De geschiedenis van FPS

PAL, NTSC en Hollywood

Om alles goed te begrijpen moeten we eerst iets uitleggen. We vereenvoudigen, maar zo is het beter te begrijpen. Zo bestaan er 3 filmstandaarden:

• Historisch maken we films met 24 beeldjes per seconde, 24 frames per second, 24 fps. Voor ons oog een heel natuurlijke standaard, en ook het aantal frames waar we ‘motion blur‘ aan koppelen, of wazigheid in film tijdens beweging. Verder was 24 beeldjes-per-seconde immers de ‘cinematic’ standaard, waar het oog als minimale hoeveelheid geen afzonderlijke beeldjes meer ziet, maar ‘beweging’.
• Vervolgens zijn er 2 TV-videostandaarden, bepaald door de frequentie van het elektriciteitsnetwerk:
  • De (TV/Video)-standaard in the USA heet “NTSC”, en is 29.97 fps, afgerond 30 fps of een veelvoud. Vandaar dat je vaak bij beeldschermverversing van 30 of een veelvoud ervan hoort, denk maar aan 60 of 120hz-televisies.
  • De (TV/Video)-standaard in Europa heet “PAL”, en is 25 fps (of een veelvoud, de afronding van 24 fps). Ook hier hoorde je dit al onderbewust: 100 hertz-TV’s hebben zo een een supersmooth beeld, omdat ze 4 keer meer hun beeld verversen per seconde dan er beeldjes nodig zijn. Het elektriciteitsnet draait hier immers ook op 50hz…

Analoge problemen

Vroeger, voor “video op het internet”, werd analoge (TV-)NTSC-content omgezet naar (TV-)PAL-content voor verkoop op videocassettes. Analoge inhoud van 30fps op 60hz-TV’s werd dus plots afgespeeld op 25fps op 50hz-TV’s na conversie. Resultaat? Waar in 1 seconde in de VS 30 beeldjes passeerden, was dit in Europa pas na 1 seconde en 1/5e. (25+5). Gevolg? De beelden gingen dus iétsje trager dan in the States, maar dit was quasi onmerkbaar. Wat wel merkbaar was dat ook het geluid dus ietsje trager werd afgespeeld en de stemmen waren dus iets lager, met meer bas.

Digitale drone wereld

In YouTube-internettijden zijn de analoge problemen compleet van de baan, maar krijgen we er plots digitale bij. Maar de keuze uit al deze beschikbare standaarden maakt het er niet makkelijker op. Een drone of camera zal je dan ook aanbieden om te filmen

• in een bepaalde resolutie (720p, 1080p, 2.7K, 4K,…) wat het aantal gebruikte pixels betekent (zo is “1080p” 1920 pixels breed op 1080 pixels hoog),
• met een aantal frames per seconde, “FPS” (24fps, 25fps, 30fps, 50fps, 60fps, 120fps, …).

Hoe plotse sprongen in afgewerkte drone videos vermijden?

Het antwoord is eigenlijk...

Het bericht Les 33: “FPS”: vermijd schokkende videobeelden (stutter) met je drone verscheen eerst op FDR1.

Voor drones bestaan allerlei filters om over je camera te schuiven. Voor professionals kan dit nuttig zijn, maar wat voor ons recreatieve dronepiloten? 

De meeste van de DJI drones zijn eigenlijk vliegende camera’s. Of je nu werkt met een in de hand gehouden foto- of videocamera of een drone, vaak verschilt het niet veel. Immers, licht zal altijd licht zijn en een camera, digitaal of analoog, is in essentie een ‘camera obscura’. Voor videobeelden blijven principes gelden uit het begin van de filmindustrie, en voor beeldkwaliteit is dit ook wel zo. Elke amateurfotograaf speelt immers graag met verschillende type lenzen en ook… filters. Maar toch is bij dit laatste een klein verschil te merken bij drones: drones bewégen immers…

Camera-instellingen van je drone

Je camera van je drone kan je normaal met 3 parameters sturen voor de Exposure (belichting) te beïnvloeden:

• Diafragma-opening (Aperture) aanpassen: dit kan je (recreatieve) drone niet. De iris (het gaatje) is immers vast. (2.8 bij de Mavic Mini & Mini 2)
• ISO aanpassen: (“sensor-gevoeligheid”) – eveneens basic op drones zoals de Mavic Mini & Mini 2. Op een zonnige dag is dit best 100. Je kan die in theorie gaan veranderen, maar hogere ISO betekent ook meer korrel in je beeld.
• Sluitersnelheid aanpassen: (“Shutter speed”) – het is dus met deze waarde dat we dankzij ND-filters gaan spelen.

ND-filters

“Neutral Density”-filters oftewel ND-filters zijn in essentie zonnebrillen voor je dronecamera. Doel is ervoor te zorgen dat er mindér licht op de sensor van je camera valt, zodat we met een manuele instelling van de sluitersnelheid (shutter speed) een ideale combinatie kunnen maken met de FPS (frames per seconde) zodat we ‘motion blue’ kunnen filmen, kortom wazigheid door snelheid waaraan ons oog gewoon is. Dat geeft dat “cinematische gevoel” wat we allemaal zoeken.

Je hebt het dus enkel nodig als...

Het bericht Les 25: CPL- en ND-filters: nuttig of zinloos? verscheen eerst op FDR1.

Het “Vertigo Effect” of de “Dolly Zoom” is iets speciaals. Een mooie camerabeweging waar je een beetje draaierig van wordt, die je ook manueel kan verkrijgen met wat inspanning. 

De “Vertigo Effect”-techniek is vernoemd naar de film waardoor die in 1958 voor het eerst bekend werd, ‘Vertigo’ van Alfred Hitchcock. Om een vertigo te maken rijdt de dolly naar achteren, terwijl de cameralens met eenzelfde snelheid inzoomt. Het gefilmde object blijft voor de toeschouwer op dezelfde afstand. Tegelijk dijt de horizon uit. Dit kan natuurlijk ook omgekeerd.

Als je deze Dolly Zoom-beweging eens wil proberen en je bezit een DJI Mavic 2 Zoom, dan kan je dit met enkele drukken op de knoppen, zo vertelt men me. Maar met eender welke andere drone zoals de DJI Tello, DJI Mavic Mini, DJI Mini 2 & DJI Mini 3 (Pro) en wat editkunstjes tijdens het monteren van je dronevideo, kan je dit ook.

In essentie komt het neer op...

Het bericht Les 22: Vertigo: zoomen met drone en editor verscheen eerst op FDR1.

Filmen met je drone is meer dan de camera ergens naartoe richten en op “record” drukken. Je kan zovéél meer, en met minimale inspanning. Hier volgen 5 topideeën over hoé te filmen die je veel betere dronebeelden gaan opleveren dan een beginneling die boven in de lucht even rondkijkt of de beelden die je al honderden keren zag…

Soms moet je gewoon de experten even aan het woord laten, zoals Alex Harris, en even zwijgen. In een 8-tal minuten kom je veel meer te weten dan we je kunnen uitleggen, dankzij de sprekende beelden en tonnen ervaring van de auteur die je bijna een garantie biedt op knappe beelden. Geniet… en leer!

Even kijken

Shots samengevat

1. “Vlieg laag en snel over water”
2. “Draai de camera volledig (of soms bijna volledig) naar beneden”
3. “Volg de lijn”
4. “Vlieg rond de berg”
5. “Vlieg (recht)door”

… en hopen bonustips

… en niet ter plaatse ronddraaien, niet vergeten je contrast aan te passen bij DJI-drones, …

Bron foto & video: Alex Harris

Het bericht Les 21: 5 droneshots die je film naar een hoger niveau tillen verscheen eerst op FDR1.

Mooie luchtopnames maken is meer dan gewoon op de opnamelknop te drukken. Maar wat tussen de beelden zit, geeft mee de dynamiek aan het verhaal dat je wil vertellen: de overgangen tussen de scènes.

Of je nu nieuw bent in het bewerken van drones of een ervaren professional bent, we hebben onze top tien tips voor overgangen (“transitions”) eens op een rijtje gezet waarmee je gemakkelijk van bij je thuis een cinematisch gevoel kan oproepen met je eigen videoproductie.

Leg een goeie basis. Voor de stap van het monteren komt natuurlijk nog de stap van het filmen. Plan je vlucht vooraf, neem meerdere malen dezelfde scène op vanop verschillende standpunten of met een andere cameratechniek. Zo heb je tijdens de montage maximaal de keuze. 

Direct cut

Direct cut verwijst naar een onmiddellijke overgang tussen twee scènes. Deze opname is de eenvoudigste en meest gebruikelijke overgangsopname, die Je kan verbeteren door bewegingen af ​​te stemmen op het ritme van de achtergrondmuziek. In mensentaal: Je zet er letterlijk dus geen speciale ’transition’ tussen, maar plakt de 2 scènes dus direct aan elkaar.

Verander de afstand

Combineer close-upopnames met panoramische groothoekopnamen om een ​​spannende overgang te creëren. Dit type drone-overgangsopname introduceert een nieuw perspectief voor je verhalen en is vooral effectief bij het verbinden van scènes vanaf de grond en de lucht. Vele mensen maken immers snel close-ups, maar vergeten je opname te “kaderen” met een interessant panorama wat de scène zoveel echter maakt. In mensentaal: zelfde object, meerdere afstanden.

Invisible cut

Invisible cut of 'onzichtbaar knippen' is een erg coole overgangsopname die twee opnamen met vergelijkbare frames samenvoegt. De cameralens...

Het bericht Les 20: Overgangen maken dronefilmpjes interessant verscheen eerst op FDR1.

Wie de Mini-serie kent van DJI, weet dat kleine drones tegenwoordig krachtpatsers zijn waarmee je héle mooie plaatjes kan schieten. We gaat het hier over een woordje hebben wat letterlijk dag en nacht verschil maakt in je dronografie: exposure.   

Automatisch

Rechtsonderaan in de DJI Fly-app stonden altijd een aantal cryptische cijfertjes en begrippen. Zo stond er “EV”, “AE” en een uitgegrijsd blokje met ‘AUTO’ of ‘PRO’ erop. In recentere versies van DJI Fly app ziet dit er mogelijk ietsje anders uit, maar werkt wel steeds hetzelfde. Resultaat van dit alles was dat als je een mooie reveal-shot maakte en de camera over de horizon van grond naar een (lichte) lucht bewoog, de drone-camera de helderheid van het beeld aanpaste, wat voor de kenners als nogal ‘amateuristisch’ overkwam. Idealiter wil je een stabiel mooi beeld, zonder rare belichtingsaanpassingen.

Vooraleer we verdergaan, even de termen die je op scherm ziet, uitleggen:

• EV: dit betekent “Exposure Value”, oftewel “Belichtingscompensatie” als Nederlandse term. Is je EV kleiner dan nul, dan is je scène onderbelicht, is je scène een positieve waarde dan is je scène wat overbelicht. Met wat geklik daarop kan je deze waarde ietsje negatief zetten, zo kan je nadien bij bewerken van je dronebeelden, makkelijk meer detail terug in beeld krijgen. Overbelichte items (“superwitte hemel met witte wolken”) ben je vaak kwijt. Een persoonlijke keuze is deze waarde op -0.3 of -0.7 te zetten bij helder weer.
• AE: dit betekent “Automatic Exposure”, oftewel “Automatische belichting”, wat we vaak niét willen. Gelukkig heeft DJI Fly een oplossing. Onze tip: hover even, tilt je camera met de gimbal naar de grond zodat je de hemel nét niet ziet, en als de kleuren je aanstaan, zet je de exposure vast. Hoe doe je dit? Klik midden op het scherm, een gele kader verschijnt, laat los.
  • klik nogmaals midden op het scherm en hou vast. Nu komt er een slotje. AE-lock is een feit.
  • Terug uitzetten? Doe dit nogmaals.  
• AUTO: gewoon de aanduiding dat heel deze belichtingstoestand in automatische modus staat. Lang was dit de énige modus.

Manueel

Je kan op AUTO klikken en je drone in MANUELE MODUS zetten. Zo merk je plots wat er achter de getrapte EV-instelling zit, namelijk toverwoorden zoals ISO, diafragma en sluitertijd die fotografen graag horen als heuse control freaks. Je schermpje ziet er nu onderaan rechts wat voller uit.

Vooraleer we verdergaan, activeer je best het histogram. Dit is een grafiekje wat kleurverdeling aangeeft in het beeld dat je camera ziet. (zie voorbeeld) Je kan dit histogram makkelijk activeren in DJI Fly door in het menu te gaan (3 bolletjes bovenaan rechts) > Camera > Advanced Settings en daar het Histogram-schuivertje aan te zetten. Bemerk ook dat je daar op die plaats ook “White Balance” (witbalans) ziet staan, eveneens op auto of manueel in te stellen. Daar hebben we het later over.

Het histogram geeft (o.a.) de hoeveelheid zwart en wit aan.

• Als je een piek tegen de linkerkant ziet, is er heel veel zwart aanwezig en valt er mogelijk detail weg in zwarte velden;
• Als er een piek tegen de rechterkant van het histogram is, zal er veel wit in je beeld aanwezig zijn, en valt er mogelijk detail weg in (overbelichte) witte velden.

Je wenst dus zoveel mogelijk alles “in” de histogramgrafiek te houden. Oplossing hiervoor is spelen met sluitertijd, ISO en ook diafragma (wat niet kan bij veel drones).  in DJI Fly zie je nu volgende items staan, net om dat histogram te beïnvloeden:

• Shutter: de sluitertijd. Hiermee kan je het beeld donkerder of lichter maken. Bij voorkeur is de waarde zo laag mogelijk. Zo bewaar je immers het meeste detail in je beeld. Hoe laag je hiermee raakt, zonder van je film een nachtdocumentaire te maken, hangt af van weer, gebruik van (ND-)filters en tijdstip van de dag.
• ISO: hiermee bepaal je hoe lichtgevoelig je camerasensor is. Tip bij helder weer is deze zo laag mogelijk te houden: meer ISO betekent ook meer korrel in je beeld.
• (Soms) M.M.: (Manual Mode denken we) een waarde die ongeveer weergeeft waar je raakt in (over)belichting. Vergelijkbaar met de getrapte EV als je de shutterspeed & ISO begint te tweaken.
• M(anual): het legoblokje/fototoestelletje dat weergeeft dat we in manuele modus staan

(Nog) meer tweaken

Tot slot kan je ook nog de witbalans manueel instellen (zie hoger). Een waarde van 5500K is vaak nuttig bij een mooie dag. Echter witbalans-aanpassing bij filmen zal minder opvallen, dus mag gerust automatisch blijven.

In de praktijk

Dit alles doorgelezen en het blijft verwarrend? YouTuber en drone-enthousiast Ian legt het als expert op zijn uniek rustige manier uit. Onderstaand filmpje gaat je zeker vooruithelpen voor alle drones die de DJI Fly app gebruiken, van DJI Mini 2 alsook de DJI Air 2S enz.

Het bericht Les 18: Dronefilmen als een pro: manual exposure verscheen eerst op FDR1.

Je hebt met je drone nu zoveel kilometers rondgevlogen en mooie beeldjes geschoten, maar hoe maak je daar nu een knap stukje dronography van? Tijd om videobewerking voor je ideale drone video eens in de picture te zetten!

Video editing voor iedereen 

Eerste vraag is natuurlijk: ben je als Jedi bij de Light Side, kortom het Apple-wereldje van Mac, iPad en iPhone, of bij de Dark Side van Windows en Android aangesloten? Al naargelang welke jouw strekking is, zijn er andere leuke oplossingen. We gaan natuurlijk voor compleet gratis oplossing, op alle platformen.

We nemen als voorbeeld drone-video’s van de DJI Mavic Mini of DJI Mavic Air 2, en refereren dus hier naar DJI Fly als vliegapp. Maar dit kan natuurlijk even goed DJI Go (4)  zijn of een andere vlieg-app met ingebouwde editor.

Dus,… Windows, Mac OSX of op je iOS- of Android-device? Let’s edit!

Optie 1: de DJI Fly app op je Android- of iOS-toestel

Vlieg je met een Mavic Mini? Dan heb je video-editing aan je vingertoppen! Let wel op: de videootjes die in de app reeds staan, zijn de opgeslagen gecachete video’s die “gestreamed” werden tijdens de vlucht naar je toestel. Je kan ook deze gebruiken, maar ze zijn van lage kwaliteit.

Best dus eens met een kritisch oog kijken naar de video’s zelf vooraleer je aan editing begint. Om de hoge resolutie-versies in de app te krijgen, koppel je je smartphone aan de drone als videobron via de remote controller, start je je drone op en download je via die connectie de hoge-resolutie versie van de video. Althans, dit is de werkwijze voor drones met een intern geheugen of SD-kaartje aan boord. Met dié versies kan je nu mooi een filmpje, in de app, in elkaar boksen.

Hoe dit moet, leggen wel honderden YouTubers je graag uit, tot zelfs DJI zelf toe, maar we pikten er dit filmpje uit als referentie.

Optie 2: DaVinci Resolve op je PC, Mac of Linux-bak (of zelfs op iPad)

Terwijl de Rolls Royce onder de videosoftware nog altijd Adobe Première (of After Effects) blijft, is dat met een hoog prijskaartje en bijbehorende hoge leercurve niet voor iedereen een haalbare kaart. En dat terwijl er fantastische gratis software ter beschikking is. DaVinci Resolve 16 is er zo eentje.

Je merkt bij het bekijken van alleen nog maar de interface dat het familie is van zijn grotere (dure) neefje. De makers zijn elders wel de mosterd gaan halen, maar we kunnen er maar bij baten.

YouTube is wééral the place to be om basis skills te leren, en we geven je er ook graag een software-downloadlink bij, rechtstreeks van de officiële website. Ben je (nog) meer veeleisend, kan je de (betalende) studieversie ook nog downloaden. Hadden we al gezegd dat deze software gratis is en, naast Windows, ook beschikbaar is op Mac of Linux?

Optie 3: iMovie op je Mac (of iPad of iPhone)

Mocht op je Mac de vorige optie (DaVinci Resolve) niet je ding zijn, dan kan je altijd filmpjes bewerken met het kleine broertje van Aperture, iMovie.

Voor de Mac-bezitters is deze software, tegenwoordig gratis meegeleverd met elke Mac vaak al gekend, maar nog niet vérkend. Ook kan je uit de App Store voor je iDevice in kwestie dezelfde tool -met wat aanpassingen aan touch screens en kleinere toestelletjes, ook gratis downloaden.

En hoe ermee aan de slag gaan? Deze YouTuber legt het graag uit.

Optie 4: Een ‘special mention’: LumaFusion op je iPhone (Pro) of iPad (Pro)

Een betalende app die zeker meer dan zijn geld waard is, is LumaFusion van LumaTouch: supersnelle rendertijd, gebruiksvriendelijk en krachtig! Deze app zijn we momenteel zelf aan het uittesten, en meer info volgt. Je mag rekenen op ongeveer 32 euro voor deze app, wat twee keer niets is in video-bewerkingswereld.

Goed exporteren

Tot slot, wat goeie raad: als je film exporteert uit je favoriete tool, kies voor compressie die kwaliteit bevorderd, maar kies niet voor de hoogste ProRes-resolutie: 1080p is al meer dan genoeg. Ideaal dus voor upload naar YouTube. Toch zal je tijdens het bewerken voldoende harde schijf-ruimte nodig hebben. Zelf zijn we fan van de knappe en snelle Samsung T7 SSD schijf, waar je heel veel opslag hebt (1 of 2 terabyte), een heel degelijke snelheid en ultra portabiliteit. Ideaal voor videobewerking, zelfs on the go!

Het bericht Les 17: Maak je eigen drone-video! (Gratis software) verscheen eerst op FDR1.

Ook een DJI Tello en last van ‘frame skipping’ of gewoonweg blokvormige video na het nemen van mooie dronebeelden? Hier hebben we voor je enkele oplossingen verzameld die je drone-videobeelden heel wat kunnen verbeteren.

Oorzaak en gevolg

Drones werken vaak op verschillende manieren als het op video-opnames betreft:

1. Je drone kan ervoor kiezen om het beeld door te sturen naar de controller (je smartphone) die tevens de ontvanger is, aldus krijg je eigenlijk als resultaat een opname van video streaming;
2. Je drone kan ervoor kiezen om (bijkomend en indien mogelijk) ook de videobeelden op the slaan op een micro-SD-kaartje aan boord van de drone.

In het 2e geval (bijvoorbeeld bij de DJI Mavic Mini) kan je weinig problemen ondervinden buiten tweaken van het opgenomen beeld. Ook moet je steeds opnames beëindigen alvorens de drone uit te zetten (zo “sluit je het bestand correct af”). Onze zorgen zijn dus voornamelijk van toepassing in het 1e geval (bijvoorbeeld bij DJI Tello) die ook videobeelden doorsturen én opslaan, maar vooral dus bij de DJI Tello die dit als énige vorm van opslag doet.

Frame skipping oplossen

Allereerst kan je je voorzorgen nemen. Domme regeltjes, maar die véél verschil kunnen maken. Zo kan je...

Het bericht Les 16: Frame skipping en andere videoproblemen bij je Tello oplossen verscheen eerst op FDR1.

Filmen met je drone, oftewel drone cinematography, is een kunst apart. Toch kan je professionele videos maken met je drone makkelijk onder de knie krijgen met wat oefening. We zetten het even op een rijtje.

Wat je moet weten

Je drone beschikt over enkele krachtige instrumenten om de camera te sturen en mooie beeldjes te schieten. Geen exotische camera’s meer nodig, je drone volstaat om dit allemaal te vervangen.

Allereerst heb je je standaard controles, die je wel perfect onder de knie moet krijgen. Vooral de throttle en de pitch zijn vaak belangrijk, soms in combo met de yaw en/of de roII. Meer over deze bewegingen en hoe ze uit te combineren vind je in les 2 en les 6 van drone school.

Vervolgens, op meer geavanceerde drones kan je met de gimbal ook bewegen. Zo kan je vaak de tilt besturen (van onder naar boven kijken). Ook krijg je zo stabieler beeld omdat hij de bewegingen van de drone kan compenseren. De DJI Tello bijvoorbeeld beschikt niét over een gimbal, de DJI Mavic serie dan weer wel.

Dronebewegingen uitgelegd

Veel drone moves, specifiek voor filmen met je drone, kan je herleiden tot een achttal basisbewegingen. Deze basisbewegingen-voor-de-drone zijn dan weer gebaseerd op klassieke cinematische bewegingen die men in vroeger kon maken met een vaste filmcamera.

• Dolly: het object voor de camera volgen op rails 
• Boom/Jib: omhoogbewegen van een vaste camera met een kraan.
• Truck: een dolly-beweging op rails maar naar de zijkant kijken t.o.v. de beweging.
• Pan: links & rechts kijken vanop een ’tripod’ (camerapoot)
• Tilt: omhoog en omlaag kijken vanop een ’tripod’ (camerapoot) of tijdens een beweging. 
• Roll: ‘scheef’ meebewegen met de camera.

We lijsten de equivalente dronebewegingen hieronder op, als handige referentie met praktische tips. Ben je niet zo een lezer, kan je ze ook in het filmpje...

Het bericht Les 14: Drone cinematography: filmen met je drone verscheen eerst op FDR1.

Regelmatig valt het voor: je moet ergens mooie dronebeelden gaan maken voor een opdracht in een geozone die plots rood kleurt. Wat dan? Toch is er een oplossing. 

Als creatieveling vragen ze je wel regelmatig “of je niet snel een paar leuke dronebeelden kunt komen maken”. Vaak is het om eens een ander perspectief te krijgen dan het standaard rondgezwaai met smartphones op de grond. Of het nu een trouwpartijtje van vrienden behelst of enkele snelle shots van het kampeeruitstapje, soms is dat nieuwe perspectief verfrissend. Maar wat als je je drone -op die plaats- niet mag gebruiken? Dan worden we creatief!

Karen X. Cheng

De heldin in dit alternatief denken is creatieveling Karen X. Cheng. Zij maakte de sport van het ‘anders denken’ om een bepaalde shot te maken populair. Het enige wat je nodig hebt is een action camera of 360°-camera zoals een Gopro, een goedkope budget-versie of bijvoorbeeld de handige Insta360 Go 2. Je zal wel wat geduld en stabilisatie nodig hebben, maar dat lukt allemaal wel in post-productie. We lijsten een aantal shots op en lichten het toe.

Buitenhuis

• Je wil een “dronie” maken, waar de drone langzaam opstijgt terwijl die jou in beeld houdt? Steek gewoon je action cam bovenop een lange paal en laat iemand die voor je houden en langzaam omhoog bewegen terwijl hij achteruitstapt.
• Je wil een “bird’s eye”-beeld maken van een mooi stukje natuur? Hang gewoon je action cam aan iets wat wél mag vliegen, zoals de papieren vliegers waarmee kindjes op het strand spelen. Kiting to a new level.
• Je wil een “rocket” shot maken? Ga ergens hoger staan en laat de action cam aan een koord of vislijn bengelen en haal ‘m op.
• Je wil een snelle “tracking”-vlucht met je drone maken die naar beneden duikt? Scoor wat tand floss, hang er een wc-rolletje rond met een action cam erop geplakt en je hebt een instant ‘death ride’ voor je camera.

Klinkt dit als Chinees voor je? Misschien kan Karen het je beter tonen. Een beeld zegt immers veel meer dan 1000 woorden…

Binnenshuis

Ook binnen kan je drone-achtste shots maken. Hier mag je misschien wel vliegen, maar is het niet altijd even makkelijk of veilig. Ook hier kunnen we de tips eens oplijsten.

• Een “spiral”-shot rondom je? Meer dan wat koord en een plafondventilator heb je niet nodig!
• Een “Yib”-shot? Plak je action camera op een lintmeter of rolmeter en je kan perfect mooie verticale shots maken.

Ook hier kan je de shotsuggesties voor buitenhuis gebruiken. Weliswaar op een kleinere schaal. Karen toont het je wederom in de onderstaande video.

Het bericht Les 7: Dronebeelden maken… zonder drone verscheen eerst op FDR1.

Zie je hier iets niet? Dat kan, er is ook info pùùr voor onze leden. Hoezo?

Hoe krijg je die informatie wél te zien?

Heel makkelijk. Log eenvoudig in met je Drone Ace-ID en bijbehorend wachtwoord wat je van ons kreeg toen je lid werd. Dit kan onderaan elke pagina of via deze knop.

Ben je nog geen lid? 

Schande! No, just kidding. Lees rustig even alle informatie na over wie we zijn en hoe lid te worden. Dan nog een vraag? Contacteer ons gerust voor meer informatie.

Het bericht Zoveel te weinig informatie? verscheen eerst op FDR1.