Wetgeving voor drones in België en Europa

Als je met je drone vliegt, moet je de wetgeving voor drones altijd respecteren. Niet alleen omdat het moet, maar voor je eigen veiligheid en van iedereen. Zo mag je op vele plaatsen niet vliegen, en moet je verschillende regels voor gebruik van het luchtruim in acht nemen. Nu gelden er strenge Belgische wetten en vanaf eind 2020 is er een nieuw Europees kader. We zetten alles hier even op een rijtje, vertrekkend vanuit het standpunt van recreatieve vluchten met een ‘huis-, tuin- en keukendrone’.

Vanwege de Covid-19-crisis heeft de Europese Commissie het DGLV op de hoogte gesteld van haar voornemen om de datum van toepassing van Verordening (EU) 2019/947 met zes maanden uit te stellen. Deze zou dus van toepassing zijn op 1 januari 2021 (in plaats van op 1 juli 2020)



In 2020: de huidige wetgeving voor drones in België

Zolang we niét 2021 zijn, gelden er per land -in Europa- nog aparte wetten voor alles wat vliegen met een drone betreft. Voor recreatieve vluchten in België, blijf je tot dan best ver weg van mensen, blijf je volgens het DGLV best op privé-terrein en onder de 10 meter. Je vliegt ook best met een drone onder de 1kg, zonder iets eraan hangend. Constante VLOS is een vereiste, en vlieg overdag. Vanzelfsprekend doe je dit niét voor commerciële doeleinden en vermijd je elke no-fly zone (check dit met Droneguide). België is hiermee één van de strengste landen om te vliegen met je drone voor een beetje plezier te maken.

Zeker te checken tot eind 2020

We verwijzen graag voor de volledige informatie naar volgende bronnen:



 

In 2021: één wetgeving voor gans Europa

Vanaf 2021 geldt een nieuwe, uniforme wetgeving voor drones. Een bron van transparantie en duidelijkheid, en voor de Belgische drone-enthousiast een zucht van verluchting. Het beste wat we lazen op gespecialiseerde websites, en hieruit konden destilleren, was dit als essentie van het nieuw juridisch kader:

De beste manier om de nieuwe regelgeving goed te begrijpen, is de oude uit je hoofd te deleten en opnieuw te beginnen. Door een aantal fundamentele wijzigingen is het heel moeilijk om lijnen te trekken tussen de verschillende categorieën en klasses van de oude en de nieuwe wetten.”

De manier waarop het Koninklijk Besluit dat drones reguleerde tot 1 juli 2020 was opgebouwd, was vanuit een verbodsidee. Het goede nieuws is dat de EU deze keer vanuit de andere invalshoek is vertrokken. De nieuwe wetgeving gaat eerder uit van het principe:

“Alles mag, tenzij we zeggen dat het niet mag”.

 

Luik 1: 3 categorieën: regels op basis van wat jij wil doen, niét je drone (Ax)

Samengevat: geen onderscheid meer tussen hobby- en professionele dronepiloten, maar wel op basis van het risico van je vlucht. De laag-risico-vluchten noemen we de “open categorie”, de categorie die we op deze website proberen aan te bevelen met elk toestel (DJI Tello & DJI Mavic Mini) dat we ondersteunen én het vlieggedrag.

Wil je echter over mensenmassa’s vliegen dan ga je direct al een categorie hoger, en wil je boven 120m vliegen, dan stijg je plots 2 categorieën bijvoorbeeld. (check echter alle details op de websites van de officiële instanties vooraleer je zoiets overweegt te doen)

Kijk even op de tabel hieronder: in de open categorie zullen drones onder 900gr zonder een goedkeuring van DGLV over wat mensen mogen vliegen (mits goedkeuring van die mensen, tenzij het onbedoeld was), maar niet over mensenmassa’s (uitleg hieronder).

Luik 2: Verschillende klassen in drone (Cx)

Drones worden ingedeeld volgens klassen. Zo moet een drone, indien zwaarder dan 250 gram MTOM (MTOW) (of impact van 80J)

  • Een signaal uitsturen. Dat is een signaal met een aantal gegevens zoals het serienummer, de positie, de hoogte en de vliegrichting van de drone, maar ook de positie piloot en de identificatie van de operator meegeeft. Dat mag met behulp van een add-on device. (Lees: je smartphone bijvoorbeeld. Als je kijkt in je vliegapp die je gebruikt zal er al vaak een optie met ‘serienummer’ of ‘S/N’ in de instellingen staan die standaard aanstaat)
  • Ook uitgerust zijn met een geo-awareness-systeem. Dat wil zeggen dat de drone intelligent genoeg moet zijn om een kaart te lezen en de piloot te waarschuwen als hij in een zone komt waarin hij niet mag vliegen.

Luik 3: De UAS-operator: met registratie of zonder.

De operator, ook in onze vertrouwde ‘open categorie’ moet wél geregistreerd zijn als de drone “uitgerust is met een sensor die persoonlijke data kan vastleggen” (lees: een camera) als we onderstaande tabel vluchtig lezen. Tot je bemerkt dat bij de “Ja/Nee” keuze: als we de uitvoeringsverordening van de Europese Commissie (Bron: EUKA) er op na slaan, dan staat daar dit te lezen hieraangaande:

“Gezien de risico’s voor de persoonlijke levenssfeer en de bescherming van persoonsgegevens moeten exploitanten van onbemande luchtvaartuigen zich registreren als [z]ij een onbemand luchtvaartuig exploiteren dat is uitgerust met een sensor die persoonsgegevens kan opvangen. Dit geldt echter niet voor onbemande luchtvaartuigen die worden beschouwd als speelgoed in de zin van Richtlijn 2009/48/EG van het Europees Parlement en de Raad.”

Bemerk dat laatste dus: registratie van de operator is dus niét nodig voor drone-bestuurders waarvan de drone (<250 gram) dus ook als speelgoed beschouwd worden…  2  voorwaarden (gewicht én speelgoed) moeten dus voldaan zijn. Als je de definitie van speelgoed opzoekt, moet er zéker een CE-keurmerk op staan. Tip: Vind je het niet terug op de drone zelf? Neem dan een foto van het logo en de specificaties de verpakkingsdoos met je smartphone en sla deze foto op. 

Alle luiken samengenomen: Een (verwarrende) overzichtstabel

(Klik om te vergroten)

Hoe wij de 2021-wetgeving begrijpen

Hieronder geven we onze interpretatie. Onder geen voorwaarde is deze juridisch bindend. We proberen echter wel zo goed mogelijk de (komende) wetgeving te begrijpen.

WAT JE DOET: Recreatief vliegen in 2021 (Ax)

Recreatief vliegen (bewust beperken we ons hiertoe) valt aldus in de “open categorie A1”, waarin dronetypes C0 en C1 én gelijkgestelde ‘legacy drones’ mogen vliegen. Dit wil zeggen:

  • We mogen over mensen vliegen, maar niét over mensenmassa’s (zie onderaan deze pagina voor een uitleg). We raden aan dit ook niet bewust te doen (“met intentie”) om de geest van de wet zo goed mogelijk te respecteren. Je mag niet bewust dichtbij mensen gaan vliegen, dan val je theoretisch in categorie A2.
  • Je moet de handleiding kennen van je drone.
  • Leeftijd:
    • Indien je met een drone C0 vliegt, is je leeftijd niet van belang.
    • Voor een drone type C1 moet je minimaal 12 (of 16) zijn.
  • Attestering:
    • Indien je met een drone C0 of gelijkgestelde Legacy Drone vliegt, moet je geen test afleggen.
    • Voor een drone type C1 moet je een online leren en een online test afleggen in deze categorie A1.

=> Referentiemateriaal “open categorie”: Artikel 4 in de verordening EU) 2109/947. en “UAS.OPEN.020” in de bijlage daarin. 

WAT JE DRONE IS: Het type drone dat je bestuurt in 2021 (Cx)

Aan wat je drone technisch moet voldoen vind je in de tabel bovenaan. We herhalen hieronder enkel de parameter waar je zelf, als piloot, invloed op (kan) hebben zoals ID-plaatjes, geo-awareness aanhebben en afstanden enz. We gaan er van uit dat je max. 19m/s snel vliegt (dat is 68,4 km/u) en maximaal 120m hoog gaat. 

  • “Toy Drone” (slecht gekozen naam) < 250gr. MTOM? Dan valt je drone in klasse C0.  Je hebt geen ID nodig of geo-awareness van de drone.
  • “Hobby Drone” < 900gr. MTOM of impact < 80J? Dan valt je drone in klasse C1. Je hebt een ID nodig en geo-awareness van de drone en een serienummer.
  • “Prosumer Drone” < 4kg MTOM of impact < 80J? Dan valt je drone in klasse C2. Je hebt een ID nodig en geo-awareness van de drone, serienummer en lichtjes op de drone. C2-drones vliegen in luchtruim-categorie A2.  
  • Ook zijn er overgangsklasses voorzien voor drones die geen officieel C-klasse CE-keurmerk hebben, zoals DJI Tello & DJI Mavic Mini.

Let wel: MTOM of MTOW betekent dus “zoals gerapporteerd” door de fabrikant. Voor zover we kunnen nagaan voor DJI Tello & DJI Mavic Mini vinden we dit niet letterlijk terug. 

WIE JIJ BENT I.F.V. PRIVACY: de UAS-operator en/of drone-bestuurder (UAS) met/zonder camera

  • Bestuur je je eigen drone met camera -die niet onder de speelgoedreglementering valt-? Dan moet je geregistreerd zijn.
  • Bestuur je je eigen drone zonder camera OF valt je drone in de C0-categorie+speelgoedreglementering Richtlijn 2009/48/EG? Dan moet je je niet registreren

=> Referentiemateriaal “registratie”: Artikel 14, punt 5.a in de verordening EU) 2109/947



Praktisch: wat nu concreet voor mijn drone in 2021?



 

En verder? In 2022: wat met jouw huidige ‘oude’ drone?

Na 1 juli 2022 moet je drone voorzien zijn van een C0, C1, C2, C3 of C4 CE label, wat bij vele drones nog niét het geval is/was. Heeft je huidige ‘Legacy’ drone een CE-markering, maar nog geen klasse markering (C0,C1,…)? Dan is het even een speciaal gevalletje. Je drone is nog immers niét in orde met de nieuwe wetgeving (maar niet getreurd, er is een overgangsregeling). We sommen hier limitatief enkel de regels op voor drones onder de 2kg.

Tot 1 juli 2022 (te bevestigen) mag je met deze oudere drones (in de “open categorie”)

  • onder 500 gram (ook) in de nabijheid van mensen vliegen (zie A1)
  • onder de 2 kg op max. 50m van mensen naderen. (beperking, conform A2)

Na 1 juli 2022 (te bevestigen) mag je met deze oudere drones (in de “open categorie”), op voorwaarde dat ze voor deze datum in de handel kwamen,

  • onder 250 gram vliegen in categorie A1
  • onder de 2kg (en dus boven de 250 gram) op max. 150m van mensen naderen. (beperking, conform A3)

=> Referentiemateriaal: FAQ FOD Mobiliteit, punt 12 

 

Uitgelicht: let op met mensen(massa’s)

Wil je over een menigte vliegen, kom je met eender welke drone altijd in de certified categorie terecht en zal je een risico-analyse moeten maken om een goedkeuring te krijgen. Een menigte staat omschreven als een groep mensen die door het aantal mensen niet meer kan uitwijken of wegvluchten. Dat is dus steeds voor interpretatie vatbaar, maar bijvoorbeeld festivals, sportstadions of straatparade’s lijken daar dus altijd onder te vallen. Wil je over of dichtbij een klein aantal mensen vliegen, dan hangt het van de CE-markering van de fabrikant af in welke categorie de vlucht valt. Die wordt bepaald op basis het gewicht en de impact tijdens een crash.

Blijf natuurlijk altijd in VLOS en ver weg van elke gevaarlijke no-fly zone zoals een vliegveld e.d.

 

Officiële bronnen

Al deze informatie is louter informatief en wordt aangevuld volgens best effort met referenties eens gepubliceerd op de officiële websites. Ook wij proberen klaarheid te scheppen, zo goed als we kunnen, in de massa aan informatie die op ons afkomt. Raadpleeg steeds de officiële bronnen voor een vlucht. Mocht je hier een fout vinden of ontbreekt er iets belangrijks, laat het ons alsjeblieft weten. Zo helpen we elkaar! 

Let op: vóór de aanvang kan de informatie op officiële websites (bewust) nog niet aangepast zijn. 

Referentiemateriaal

 


  • Ook handig: dronevliegen in andere landen buiten Europa? Check droneopreis.nl